
کاربردهای ید
ید در حوزههای مختلف کاربرد دارد. در صنایع غذایی به عنوان افزودنی نمک و خوراک دام برای پیشگیری از کمبود ید و تنظیم متابولیسم بدن استفاده میشود. در صنایع دارویی، نقش مهمی در تولید مواد ضدعفونیکنندهای مانند بتادین و تنتور ید دارد و به دلیل خاصیت ضد میکروبی در جراحیها و کمکهای اولیه کاربرد گستردهای پیدا کرده است. همچنین به دلیل توانایی جذب اشعه ایکس، در مواد حاجب برای تصویربرداری پزشکی مانند سیتیاسکن به کار میرود. در صنایع شیمیایی نیز به عنوان کاتالیزور در تولید اسید استیک، پلیمرها، فلزات خالص و کودهای شیمیایی استفاده میشود. علاوه بر این، در صنایع الکترونیک برای ساخت تجهیزاتی مانند LED و LCD کاربرد دارد.
بطور کلی در صنایع غذایی (افزودنی نمک، پایدار کننده مواد غذایی و خوراک دام)، صنایع دارویی (ضدعفونی کنندهها، ماده کنتراست اشعه ایکس و قرص های ید)، صنایع شیمیایی (به عنوان کاتالیزور در تولید اسید استیک و پلیمرها، در تولید فلزات با خلوص بالا، کود های شیمیایی و سایر ترکیبات یددار)، صنایع الکترونیک (در ساخت LED و LCD،) و … کاربرد دارد.
ماده کنتراست اشعه ایکس
ید توانایی بالایی در جذب اشعه ایکس دارد. با بهرهگیری از این ویژگی، مواد حاجب مبتنی بر ید بهصورت وریدی برای بهبود و افزایش وضوح عکسهای اشعه ایکس و سی تی (مانند سی تی اسکن ریه) استفاده میشوند.
مواد ضد عفونی کننده و ضد میکروبی
ید به دلیل خاصیت ذاتی ضد میکروبی خود در ضدعفونیکنندهها و عوامل ضد میکروبی استفاده میشود. بتادین یک ضد عفونی کننده قوی از گروه یدوفورها است و در کمک های اولیه استفاده می شود. به دلیل جذب آرام ید
از طریق بافت نرم، اثرات ضد عفونی کننده ماندگارتری از خود نشان می دهد و برای جراحی های طولانی تر نیز گزینه مناسبی می باشد.
تنتور ید یکی دیگر از ضدعفونی کننده هاست که کاربرد های بیمارستانی و مصارف پزشکی دارد.
ترکیب افزودنی به مواد غذایی و نمک
ید جزء اصلی هورمون تیروئید است که متابولیسم بدن را تنظیم و تقویت میکند. این عنصر برای رشد موجودات زنده ضروری است. ید متابولیسم چربیها، قندها و پروتئینها را افزایش داده و چربی بدن را میسوزاند و به همین دلیل به پیشگیری از چاقی نیز کمک میکند. اگر مصرف ید کافی نباشد، اختلالات ناشی از کمبود ید رخ میدهد که منجر به نارساییهایی مانند رشد ناکافی میشود. بهمنظور پیشگیری از چنین بیماریهایی، ید به خوراک دام و نمک اضافه میشود.